,
Buradasınız  :  Anasayfa > Kategoriler > Gezelim Görelim > Gezilecek Yerler > Türkiye > ÇANKIRI > Merkez > 
Gezelim Görelim
ÇANKIRI TUZ MAĞARASI
Turistik Bir Maden Ocağı ÇANKIRI TUZ MAĞARASI

Timur Özkan
ozkantimur@yahoo.com

Ankara’ya karayolu ile iki saat uzaklıkta bir Orta Anadolu kenti olan Çankırı, artık Türkiye’nin turistik yerleri arasında sayılıyor. Burada yürütülen bir proje çerçevesinde yeraltındaki tuz çıkarıldıktan sonra oluşan mağaraların turizme kazandırılmasına çalışılıyor. Projenin fikir babası ve en büyük destekçisi vali Ali Haydar Öner’in girişimiyle atılan ilk adımlar meyvelerini vermeye başlamış, şimdilik her gün birkaç arabanın ziyaret ettiği tuz mağarasında ayrıca zaman zaman konserler düzenleniyor ve sergiler açılıyor.

Bölgede bazı kaynaklara göre 3, bazılarına göre ise 5 bin yıldır kaya tuzu üretiliyor. Sofralarımızın vazgeçilmezi tuz esas olarak dört farklı kaynaktan elde ediliyor, İzmir Çamaltı tuzlasında olduğu gibi deniz suyunun buharlaşmasından, Ankara Tuz Gölü’nde olduğu gibi göl suyundan ve Anadolu’daki bazı kaynak sularından tuz elde edildiği gibi bir diğer yöntem de kaya tuzu maden ocaklarından tuz üretimi. Kaya tuzu, Doğu ve Orta Anadolu bölgelerimizde bulunan diğer bazı işletmelerde olduğu gibi Çankırı’da da yeraltında dinamit patlatılarak açılan galerilerden çıkarılıyor ve tünellerden yerüstüne taşınıyor. İçinden kamyon geçebilecek büyüklükteki bu tünellerin ve galerilerin nasıl değerlendirilebileceği konusunda değişik görüşler ortaya atılmış.

Uzunluğu giderek artan ve bugünlerde 16 km’ye ulaşan tünellerin yaz kış 15-17 derecelerde sabit hava sıcaklığı nedeniyle soğuk hava deposu olarak kullanılması düşünülmüş. Askerlerin önerisi sığınak yapmak olmuş, buradaki galerilerin sadece Çankırı’nın değil komşusu Kastamonu’nun da tüm nüfusunu alacak büyüklükte olduğu hesaplanıyor. Konuya çok farklı bir yaklaşım getiren valinin projesinin adı Crystal Art Gallery. Dünyada bir örneği Polonya’nın Krakow kentindeki Wieliczka tuz ocağında bulunan ve içinde otel, restoran, müze ve tematik sanat galerilerinin yer alacağı bu proje için kaynak arayışları devam ediyor. Proje gerçekleşirse bu galerilerin her birinde Osmanlı, Cumhuriyet, Mitoloji, Rönesans vb temalı tuz heykeller sergilenecek.

Projenin ilk adımı sayılabilecek bir çalışma Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel Bölümü öğretim üyesi ve öğrencileri tarafından gerçekleştirilmiş. Bu çalışmanın ürünleri halen mağaranın galerilerinden birinde sergileniyor. Ayrıca Prof. Dr. Hüsamettin Kaçan’ın burada yaptığı tuz heykeller “Tuz Tadı” ve “TuzAK” adlı sergilerde Ankara ve İstanbullu sanatseverlerle buluşmuş. Bu sergiler gibi Çankırı Tuz Mağarası’nın tanıtımına bir katkı da Tuluyhan Uğurlu’dan gelmiş. Çankırı Belediyesi tarafından her yıl gerçekleştirilen Karatekin Kaya Tuzu Festivali kapsamında bu mağarada düzenlenen konserler Çankırılılara bir müzik ziyafeti yaşatırken mağaranın tanıtımına da büyük bir katkı sağlıyor.

Çankırı Tuz Mağarası’nda tuz heykellerin sergilendiği galeride bulunan bir eşek fosili de en az heykeller kadar ilgi çekiyor, 200 yıllık olduğu tahmin edilen ve madende çalıştırılırken bir kuyuya düşen ve ayağı kırılan eşek buradan çıkarılamadığı için kaderine terkedilmiş. Buradaki tuzlu ortamda adeta mumyalanmış gibi hiç bozulmayan eşek cesedi sergilenmek için götürüldüğü Ankara’daki MTA Müzesi’nde bozulmaya başlayınca derhal mağaraya geri getirilmiş. Çünkü burada hava kuru ve sıcaklık sabit. Mağaranın kuru havasının astım için iyi geleceği düşünülüyor ve hatta mağara içinde astım hastalarının tedavi edileceği bir hastane yapılması da gündemdeki projelere arasında.

Bu galeride ayrıca tuzdan yapılan ve ortamdaki iyonları dengeleme özelliği bulunan fenerler satılıyor, bu özellikleri nedeniyle yorgunluğa, astıma, nefes darlığına, alerjilere, cilt rahatsızlıklarına iyi geldiği söylenen fenerlerin sanatçı işi olduğunu söylemek zor. Tuz fenerlerin Ankara’nın kuru havasında 8-10 yıl, İstanbul gibi nemli ortamlarda ise ancak 3-4 yıl kullanılabileceği ifade ediliyor. Ancak mağaradaki bu temiz hava dinamit kullanımı ve kamyonların egzos gazları nedeniyle korunamıyor. Bu nedenle mağaranın duvar ve tavanları olduğu gibi içerde yer yer güzel görüntüler oluşturan tuz sarkıtlar -ne yazık ki- olması gerektiği gibi beyaz değil.

2003 yılında özelleştirilen ve Çan-Kaya Kaya Tuzu AŞ tarafından işletilmekte olan maden ocağında ziyaret prensip olarak yasak ancak buraya kadar gelenler de geri çevrilmiyor. Çankırı Tuz Mağarası, il merkezine 17 km uzaklıktaki Balıbağ koyu sınırları içinde. Ankara-Çankırı karayolu 130 km. Mağaraya, Çankırı’ya gelmeden anayoldaki Çan-Kaya tabelasını takip ederek 25 km stabilize yoldan da ulaşmak mümkün ama daha iyisi Çankırı’yı geçtikten sonra doğuya doğru devam ederek asfalt yoldan gitmek. Yerin 150 metre altında büyük galerilerden ve tünellerden oluşan farklı ve oldukça etkileyici bir mekan tuz mağarası. Bugün için Polonya’daki tek rakibi Wieliczka gibi yılda bir milyondan fazla çekmiyor ama ilerde neden olmasın?

Bu Sayfayı Paylaş :
Gönderen
timkan
Tarihi ve Saati
01.01.2009 10:03
Okunma
24431
Değerlendirme
Sen de Oy Ver
11 kişi
Favorilere Ekle Mesaj Gönder Arkadaşıma Gönder Sayfayı Yazdır

İlk Yorumu Sen Yaz

 
 
En Çok Okunanlar
Editörün Seçtikleri